गणेशोत्सवात ‘मुंबई कूच’: मनोज जरांगे पाटील यांनी १५ सप्टेंबरपासून अंतरवाली सराटीतून मुंबईच्या दिशेने मराठा मोर्चाची अधिकृत घोषणा केली आहे.
आझाद मैदानावर उपोषण: दररोज १०० किमी प्रवास करत १९ सप्टेंबर रोजी मुंबईतील आझाद मैदानावर मनोज जरांगे यांचे आमरण उपोषण सुरू होणार आहे
प्रमुख मागण्या: ‘सगे-सोयरे’ अधिनियमाची अंमलबजावणी, सरसकट कुणबी प्रमाणपत्रे, आंदोलकांवरील गुन्हे मागे घेणे आणि स्वतंत्र मंत्रालयाची स्थापना करण्याची मागणी आहे.
शांततेचे आवाहन व चर्चेचा पर्याय: आंदोलकांनी शांतता राखावी असे आवाहन करत जरांगे यांनी मुख्यमंत्री व उपमुख्यमंत्र्यांना अंतरवाली सराटीत येऊन चर्चेचे आमंत्रण दिले आहे.
जालना : मराठा आरक्षणाच्या मुद्द्यावरून महाराष्ट्राचे राजकारण पुन्हा पेटले असून मनोज जरांगे पाटील यांनी ऐन गणेशोत्सवात ‘मुंबई कूच’ करण्याची अधिकृत घोषणा केली आहे. जालना जिल्ह्यातील अंतरवाली सराटी येथे पार पडलेल्या ऐतिहासिक महाबैठकीत त्यांनी १५ सप्टेंबर २०२६ पासून मोर्चाची सुरुवात होणार असल्याचे स्पष्ट केले. या आंदोलनामुळे गणेशोत्सवाच्या धामधुमीत मुंबईसह संपूर्ण राज्यातील कायदा आणि सुव्यवस्थेवर मोठा ताण येण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. महायुती सरकार, स्थानिक प्रशासन आणि पोलीस यंत्रणेची या अभूतपूर्व आंदोलनामुळे मोठी कसोटी लागणार आहे. ऐन सण-उत्सवाच्या काळात हा मोर्चा मुंबईत धडकणार असल्याने संपूर्ण राज्याचे लक्ष आता सरकारच्या पुढील भूमिकेकडे लागले आहे. जरांगे पाटलांच्या या आक्रमक पवित्र्यामुळे सत्ताधारी महायुती सरकारची झोप उडाली असून प्रशासनात कमालीची खळबळ उडाली आहे.
मुंबई मोर्चाचा सविस्तर रोडमॅप जाहीर करण्यात आला असून १५ सप्टेंबरला सकाळी ११ वाजता अंतरवाली सराटीतून हे ‘भगवे वादळ’ मुंबईच्या दिशेने रवाना होईल. दररोज १०० किलोमीटरचा प्रवास करत मोर्चाचा पहिला मुक्काम पाटोदा (बीड), दुसरा श्रीगोंदा (अहिल्यानगर), तिसरा हडपसर (पुणे) आणि चौथा मुक्काम खोपोली (रायगड) येथे असेल. अखेर १९ सप्टेंबर रोजी सकाळी १० वाजता मुंबईतील ऐतिहासिक आझाद मैदानावर मनोज जरांगे पाटील यांच्या आमरण उपोषणाला अधिकृत सुरुवात होणार आहे. गणेश विसर्जनाच्या काळात लाखो मराठा आंदोलक मुंबईत दाखल होणार असल्याने वाहतूक व्यवस्था सुरळीत ठेवणे हे पोलिसांसाठी मोठे आव्हान ठरणार आहे. या नियोजनबद्ध प्रवासामुळे मुंबईच्या वेशीवर प्रचंड गर्दी होण्याची शक्यता वर्तवली जात असून यंत्रणा सतर्क झाली आहे.
या आंदोलनाच्या माध्यमातून मनोज जरांगे यांनी राज्य सरकारसमोर अनेक प्रमुख आणि निर्णायक मागण्या मांडल्या आहेत. यामध्ये ‘सगे-सोयरे’ मसुदा अधिसूचनेचे कायद्यात रूपांतर करणे आणि न्यायमूर्ती शिंदे समितीने शोधलेल्या ५८ लाख नोंदींनुसार सरसकट कुणबी प्रमाणपत्रे देण्याचा समावेश आहे. तसेच हैदराबाद व सातारा-कोल्हापूर गॅझेटिअरची प्रभावी अंमलबजावणी करणे आणि आंदोलकांवरील सर्व गुन्हे विनाअट मागे घेण्याची मागणी त्यांनी केली आहे. याशिवाय मराठा समाजासाठी स्वतंत्र मंत्रालय, ओबीसींप्रमाणे शैक्षणिक सवलती, सारथीच्या योजना पूर्ववत सुरू करणे आणि हुतात्म्यांच्या वारसांना शासकीय नोकरी देण्याचा आग्रह धरला आहे. अण्णासाहेब पाटील महामंडळाचा प्रलंबित व्याज परतावा आणि ईडब्ल्यूएस उमेदवारांच्या नियुक्तीचा प्रश्नही त्यांनी लावून धरला आहे.
मनोज जरांगे पाटलांनी आंदोलन अधिक आक्रमक करतानाच ते पूर्णपणे शांततेच्या मार्गाने चालवण्याचे कडक आवाहन मराठा समाजाला केले आहे. आंदोलकांनी कोणत्याही प्रकारची दगडफेक, जाळपोळ किंवा कायदा हातात न घेता शिस्त पाळण्याचे निर्देश त्यांनी दिले आहेत. वाहने असणाऱ्यांनी गावातील बांधवांना सोडण्याचे आणि चार दिवसांचा डिझेल खर्च मुलांच्या भविष्यासाठी करण्याचे भावनिक आवाहन त्यांनी केले. प्रत्येक कुटुंबातील किमान एका महिलेने आंदोलनात सहभागी व्हावे, तसेच अमृता फडणवीस व लता शिंदे यांच्या घरी हळदी-कुंकवाच्या निमित्ताने जाऊन हा प्रश्न मांडण्याचे सुचवले. मात्र, मुख्यमंत्री आणि दोन्ही उपमुख्यमंत्र्यांनी अंतरवाली सराटीत येऊन चर्चा केल्यास मुंबईला जाण्याची गरज पडणार नाही, असे सांगत त्यांनी चर्चेचे दार उघडे ठेवले आहे.
ऐन गणेशोत्सवात जाहीर झालेल्या या ‘मुंबई कूच’ आंदोलनामुळे महायुती सरकारसमोरील राजकीय आणि प्रशासकीय अडचणी प्रचंड वाढल्या आहेत. एका बाजूला सण-उत्सवाचा उत्साह आणि दुसरीकडे मुंबईत धडकणारा जनसागर यामुळे कायदा व सुव्यवस्थेचा गंभीर प्रश्न निर्माण होऊ शकतो. आगामी निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर मराठा समाज पूर्णपणे आक्रमक झाला असून, यावर तातडीने तोडगा न निघाल्यास सत्ताधाऱ्यांना मोठे राजकीय नुकसान सहन करावे लागू शकते. जरांगे पाटलांनी आझाद मैदानावर उपोषणाची तयारी दर्शवल्याने सरकारवर चौफेर दबाव निर्माण झाला आहे. आता सरकार यावर कोणता कायदेशीर किंवा राजनैतिक मार्ग काढते आणि मराठा आंदोलकांशी कसा संवाद साधते, याकडे संपूर्ण महाराष्ट्राचे लक्ष लागले आहे.
